Mẫu thử khi khảo sát chất lượng hàng hóa không dùng để xử phạt nhưng có thể dẫn tới hậu kiểm

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa được ban hành ngày 23/1/2026 và có hiệu lực từ ngày ký.

Điều 91 và Điều 92 của Nghị định quy định hoạt động khảo sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa đang lưu thông trên thị trường.

Theo Điều 91, khảo sát chất lượng được thực hiện độc lập hoặc lồng ghép trong công tác quản lý, không mang tính chất thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính. Mục đích là thu thập, phân tích thông tin thực tế về chất lượng hàng hóa trên thị trường.

Ba nội dung của một đợt khảo sát

Nội dung thứ nhất là lấy mẫu ngẫu nhiên sản phẩm, hàng hóa để thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp. Kết quả thử nghiệm chỉ nhằm mục đích tham khảo, phân tích rủi ro, không sử dụng trực tiếp làm căn cứ xử phạt.

Nội dung thứ hai là kiểm tra, đối chiếu thông tin về nhãn hàng hóa, dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy, mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc.

Nội dung thứ ba là so sánh thông tin công bố áp dụng với thực tế sản phẩm, hàng hóa đang lưu thông.

Khi kết quả khảo sát cho thấy dấu hiệu không phù hợp

Kết quả thử nghiệm mẫu khảo sát không làm phát sinh trách nhiệm xử phạt, nhưng được dùng làm cơ sở để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tổ chức kiểm tra, hậu kiểm. Nghị định nêu rõ khảo sát không thay thế hoạt động kiểm tra.

Trường hợp kết quả khảo sát cho thấy hàng hóa có dấu hiệu không phù hợp tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, có khả năng mất an toàn hoặc vi phạm pháp luật, cơ quan khảo sát phải chuyển đầy đủ hồ sơ, kết quả cho cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Cơ quan kiểm tra quyết định việc tổ chức kiểm tra, hậu kiểm.

Với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, cơ quan kiểm tra lấy mẫu định kỳ hoặc đột xuất thông qua Đoàn khảo sát tại địa điểm sản xuất, kho chứa, điểm bán hàng hoặc địa điểm khác phù hợp yêu cầu quản lý.

Ai thực hiện khảo sát

Bộ quản lý ngành, lĩnh vực tổ chức khảo sát định kỳ hoặc đột xuất với nhóm hàng hóa thuộc phạm vi quản lý. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức khảo sát hàng hóa lưu thông trên địa bàn và cảnh báo kịp thời cho người tiêu dùng, cơ quan hữu quan khi phát hiện rủi ro.

Dữ liệu khảo sát được chia sẻ cho cơ quan kiểm tra và các cơ quan liên quan qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Theo Điều 92, Đoàn khảo sát do cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa ra quyết định thành lập. Trưởng đoàn là người được giao công tác kiểm tra chất lượng của cơ quan này; thành viên gồm kiểm soát viên chất lượng, cán bộ, công chức, viên chức và chuyên gia kỹ thuật khi cần.

Đoàn khảo sát thực hiện ba nội dung khảo sát ở trên, lập báo cáo kết quả và đề xuất kiến nghị xử lý. Kinh phí của Đoàn được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hoặc nguồn kinh phí hợp lệ khác.

Thời điểm khảo sát

Việc khảo sát được thực hiện theo kế hoạch hằng năm, hoặc theo yêu cầu thực tiễn khi có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, phát sinh rủi ro, hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.

Vì nhãn, dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy, mã số, mã vạch và thông tin công bố áp dụng là những nội dung được đối chiếu khi khảo sát, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu cần bảo đảm các thông tin này trên hàng hóa đang lưu thông khớp với hồ sơ công bố của mình.

Ảnh đại diện của bài là ảnh minh hoạ do AI tạo.

Nguồn tham khảo

• Báo Điện tử Chính phủ — Ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Hệ thống pháp luật (bản chép toàn văn Điều 91) — Điều 91 Nghị định 37/2026/NĐ-CP: Khảo sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Hệ thống pháp luật (bản chép toàn văn Điều 92) — Điều 92 Nghị định 37/2026/NĐ-CP: Đoàn khảo sát